جلسهی اول: آشنایی با خط قرآن کریم
دانشآموزان عزیز!
خدا را سپاس میگوییم که شما میتوانید بهتدریج همهی قرآن را بخوانید. از این درس به بعد، آیات هر درس، مانند صفحههای قرآن کریم آمده است. از اینرو خوب است در ابتدا با برخی از ویژگیهای خطّ قرآن کامل آشنا شوید. این ویژگیها به شرح زیر است.
1- برخی از حروف گاهی به شکل دیگری نوشته شده است؛ مانند:
تمرین: این کلمات قرآنی را بخوانید.
2- برخی حروف روی هم نوشته شده است؛ مانند:
تمرین: این کلمات قرآنی را بخوانید.
3- گاهی صدای «ا» بهصورت «ـٰ» نوشته شده است؛ مانند:
تمرین: این کلمات قرآنی را بخوانید.
4- گاهی صدای «ا» بهصورت «ـٰ» روی «و» ناخوانا نوشته شده است؛ مانند:
تمرین: این کلمات قرآنی را بخوانید.
5- گاهی صدای «ی» کوچک به شکل «ـ» نوشته شده است، مانند:
تمرین: این کلمات قرآنی را بخوانید.
جلسهی دوم
قرآنآموزان عزیز!
در جلسهی قبل با ویژگیهای خط قرآن کامل آشنا شدید. از اینرو آیات قرآن کریم در هر درس، بهصورت یک صفحهی قرآن کامل، آمده است. چه خوب است در صورتیکه در مدرسه قرآن کامل موجود است، آنها را به کلاس بیاورید و پس از یافتن آیات درس، آن آیات را از روی مُصحَف شریف بخوانید.
تمرین اول: آیات 94 تا 102 سورهی نَحل را برای هم، گروهی بخوانید.
وَ لَا تَتَّخِذُوا أَیْمَانَکُمْ دَخَلًا بَیْنَکُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِهَا وَ تَذُوقُوا السُّوءَ بِمَا صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ ز وَ لَکُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ (94) وَ لَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِیلًا ج اِنَّمَا عِنْدَاللَّهِ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ اِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ (95) مَا عِنْدَکُمْ یَنْفَدُ ز وَ مَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ ط وَ لَنَجْزِیَنَّ الَّذِینَ صَبَرُوا اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (96) مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ اَوْ اُنْثَیٰ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً ز وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (97) فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ (98) اِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَی الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَلَیٰ رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ (99) اِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَی الَّذِینَ یَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِینَ هُمْ بِهِ مُشْرِکُونَ (100) وَ اِذَا بَدَّلْنَا آیَةً مَکَانَ آیَةٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا یُنَزِّلُ قَالُوا اِنَّمَا أَنْتَ مُفْتَرٍ ج بَلْ اَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (101) قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّکَ بِالْحَقِّ لِیُثَبِّتَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ هُدًی وَ بُشْرَیٰ لِلْمُسْلِمِینَ (102)
تمرین دوم: هر یک از شما با انتخاب معلم، یک جمله از این آیات را با صدای بلند بخوانید و سایر دانشآموزان از روی کتاب خود خط ببرند.
پیام قرآنی
فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّـهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ سورهی نَحل، آیهی 98
زمانیکه قرآن میخوانی به خدا پناه ببَر از شیطانِ رانده شده.
آداب خواندن قرآن
قرآن پیام و کلام خداست، وقتی میخواهیم قرآن بخوانیم، آداب خواندن قرآن را رعایت کنیم.
1- تمیز و پاکیزه باشیم و پیش از خواندن قرآن وضو بگیریم.
2- قرآن را شبیه کتاب گویا و زیبا بخوانیم.
3- پیش از خواندن قرآن بگوییم:
«أعوذ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ»
«بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِیمِ»
4- در بین خواندن قرآن، حرف نزنیم و ساکت باشیم.
5- سعی کنیم هر روز قرآن بخوانیم، تا آنجا که میتوانیم معنای آنرا بفهمیم و به دستورهای آن عمل کنیم.
چه خوب است این پیام قرآنی را در آیات درس پیدا کنید و آنرا با صدای بلند بخوانید.
جلسهی سوم
تمرین اول: قرائت آیات درس را از کتاب گویا گوش کنید و با نشان دادن خط همراه با آن بخوانید.
تمرین دوم: این عبارات قرآنی را بخوانید و به ترجمهی آنها توجه کنید.
1- لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ سورهی اَنعام، آیهی 102
نیست خدایی جز او، که خالق هر چیز است.
2- فَاقْرَءُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ
پس بخوانید آنچه میتوانید از قرآن؛
... وَ أَقیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ أَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً
و نماز را به پا دارید و زکات بپردازید و به خدا (یعنی: در راه خدا) قرض نیکو بدهید؛
... وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ غَفورٌ رَحیمٌ سورهی مُزَِّمّل، آیهی 20
و آمرزش بخواهید از خدا که قطعاً خدا بسیار آمرزندهی مهربان است.
حفظ قرآن
عبارت اول یا دوم را از حفظ بخوانید.
تمرین اول: با دقت در ترجمهی آیات صفحهی قبل، معنای صحیح را علامت بزنید.
1- لا: نه، نیست / خدا
2- الٰه: نه، نیست / خدا
3- زَکاة: نماز / زکات
4- غَفور: بسیار آمرزنده / مهربان
5- رَحیم: بسیار آمرزنده / مهربان
تمرین دوم: این عبارات قرآنی را بخوانید و ترجمهی آنها را کامل کنید.
1- اَلا اِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ سورهی شوریٰ، آیهی 5
آگاه باشید قطعاً ...... ، او ..... ..... است.
2- وَ اَقیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ اَطیعُوا الرَّسُولَ سورهی نور، آیهی 56
و به پا دارید ...... را و بپردازید ...... را و ..... ....... را.
3- وَ اِلهُکُمْ اِلهٌ واحِدٌ لا اِلهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ سورهی بقره، آیهی 163
و ... ی شما ...... ی یکتاست، ..... ...... یی جز او، که بخشندهی ...... است.
جلسهی چهارم: انس با قرآن در خانه
قطره اما دریا
چه خوش صوت قرآن ز تو دلربا شنیدن
روزی علّامه بحرالعلوم وارد حرم حضرت علی علیه السّلام شد و ناگهان شروع به خواندن این شعر کرد:
چه خوش است صوت قرآن، ز تو دلربا شنیدن
به رُخَت نظاره کردن سخن خدا شنیدن
از او سؤال شد: برای چه، هنگام ورود به حرم، این شعر را خواندید؟
پاسخ داد: وقتی وارد حرم مطهّر شدم، حضرت مهدی علیهالسّلام را دیدم که در کنار ضریح نشسته و با صدای بلند قرآن میخوانند؛ چون ایشان را در حال خواندن قرآن دیدم، بیاختیار این شعر بر زبانم جاری شد.
تمرین اول: آیات درس را برای اعضای خانوادهی خود بخوانید. خوب است آیات درس را با کتاب گویا تمرین کرده و سعی کنید شبیه کتاب گویا بخوانید.
تمرین دوم: این عبارات قرآنی را بخوانید.
1- قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِی بِمَا نَسِیتُ سورهی کهف، آیهی 73
2- هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ سورهی حَشر، آیهی 24
3- وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ سورهی اَعراف، آیهی 204
تمرین سوم: در عبارات تمرین فوق، زیر پایههای همزه که از حروف ناخوانا هستند، خط بکشید.
سورهی شوری
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
حم (1) عسق (2) کَذَٰلِکَ یُوحِی اِلَیْکَ وَ اِلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکَ اللَّهُ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (3) لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الْأَرْضِ ز وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (4) تَکَادُ السَّمَاوَاتُ یَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ ج وَ الْمَلَائِکَةُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِی الْأَرْضِ ط اَلَا اِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (5) وَ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ اَوْلِیَاءَ اللَّهُ حَفِیظٌ عَلَیْهِمْ وَ مَا اَنْتَ عَلَیْهِمْ بِوَکِیلٍ (6) وَ کَذَٰلِکَ اَوْحَیْنَا إِلَیْکَ قُرْآنًا عَرَبِیًّا لِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرَیٰ وَ مَنْ حَوْلَهَا وَ تُنْذِرَ یَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَیْبَ فِیهِ ج فَرِیقٌ فِی الْجَنَّةِ وَ فَرِیقٌ فِی السَّعِیرِ (7) وَ لَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰکِنْ یُدْخِلُ مَنْ یَشَاءُ فِی رَحْمَتِهِ ج وَ الظَّالِمُونَ مَا لَهُمْ مِنْ وَلِیٍّ وَلَا نَصِیرٍ (8) اَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ اَوْلِیَاءَ ز فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِیُّ وَ هُوَ یُحْیِی الْمَوْتَیٰ وَهُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (9) وَ مَا اخْتَلَفْتُمْ فِیهِ مِنْ شَیْءٍ فَحُکْمُهُ اِلَی اللَّهِ ج ذَٰلِکُمُ اللَّهُ رَبِّی عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ اِلَیْهِ اُنِیبُ (10)
فعالیت:
هر روز مقداری از آیات 1 تا 10 سورهی شوریٰ را بهصورت جمله به جمله بخوانید. سعی کنید شبیه فایل صوتی قرائت کنید.
